Onyx
Algemeen
Bij onyx ligt de nadruk op iets anders dan bij goud en balsemhars: gedragen worden, herinnerd worden en gezien worden.
Onyx is in Havilah een van de drie kostbare schatten die in Genesis 2 worden genoemd: goud, bedolach en onyx. Daarmee wordt de steen al vroeg in het verhaal van het bestaan van de schepping verbonden aan het land dat aan de Pison ligt.
Hier wordt het Hebreeuwse woord shoham (שֹׁהַם) gebruikt. Vaak vertaald als onyx, al is de precieze identificatie van de steen niet helemaal zeker. Oude vertalingen en uitleggers hebben shoham ook hebruikt voor onder andere beryl, smaragd of andere edelstenen.
💎 Een steen die draagt
Een bijondere betekenis die je kan raken krijgt onyx in Exodus.
God geeft opdracht om twee onyxstenen op de schouderstukken van het efod van de hogepriester te plaatsen. In de stenen worden de namen van de zonen van Israël gegraveerd: zes namen op de ene steen en zes op de andere.
De stenen worden vervolgens omschreven als gedachtenisstenen. De hogepriester draagt daarmee de namen van het volk op zijn schouders wanneer hij voor God verschijnt.
Dat maakt onyx in Havilah tot een prachtig beeld.
Niet alleen mooi en bijzonder om naar te kijken,
maar iets dat een naam draagt.
Iets dat zegt:
🧡 Je bent niet vergeten.
Jouw verhaal heeft een naam.
Jij draagt een naam.
Je wordt gedragen.
De gelaagdheid van onyx
Natuurlijke onyx bestaat uit verschillende lagen en banden van chalcedoon. Juist die gelaagdheid geeft de steen zijn karakter en maakt hem geschikt voor sier- en graveerwerk. De verschillende lagen kunnen donker, licht, roodachtig, bruin of andere tinten hebben.
Dat maakt de steen als beeld interessant als je bedenkt dat een mens uit verschillende lagen bestaat.
- Wat zichtbaar is.
- Wat verborgen ligt.
- Wat later is ontstaan.
- Wat al veel langer meegaat.
De lagen maken de steen niet minder waardevol.
Ze maken hem tot wat hij is. De steen vormt zich, tekent, schrijft geschiedenis.
Herkomst en vindplaats
Genesis verbindt de onyx met Havilah: “daar is het goud … en de onyxsteen.”
Waar Havilah precies lag, weten we niet zeker. Dus ook waar de onyx gevonden werd is niet duidelijk.
Wel was onyx in de oude wereld een gewaardeerde steen. Moderne onyx — een gebande variëteit van chalcedoon — komt onder andere voor in India en Zuid-Amerika; voor de Bijbelse wereld zijn echter verschillende mogelijke herkomsten voorgesteld.
Van Havilah naar de hogepriester
In Havilah wordt de onyx gevonden.
Later wordt onyx gebruikt voor de heilige kleding van de hogepriester.
De namen van mensen worden erin gegraveerd.
En die namen worden gedragen.
Zo heeft een steen die in Havilah als schat wordt gevonden een veel diepere betekenis.
Jij die kostbaar bent, mag gedragen worden.
- Niet verborgen in een schatkist.
- Niet vergeten onder de grond.
- Maar zichtbaar,
- met jouw naam
- voor altijd te lezen.
Onyx en wijsheid
Ook Job noemt de onyx wanneer hij spreekt over de onschatbare waarde van wijsheid. In Job 28 wordt duidelijk gemaakt dat wijsheid niet simpelweg met goud of kostbare stenen te verkrijgen is. De onyx behoort juist tot de kostbaarheden waarmee de onvergelijkbare waarde van wijsheid wordt afgezet.
Daarmee wordt de steen opnieuw verbonden met iets dat meer waard is dan zijn uiterlijke schoonheid.
De schat van Havilah
Onyx draagt een naam.
Wat in Havilah als kostbare steen wordt gevonden, wordt later een steen waarop namen worden gegraveerd en die namen worden gedragen.
Misschien is dat de schat van onyx:
- dat wat van jou is, een naam mag hebben.
- Dat jouw verhaal gezien mag worden.
- Dat wat je draagt niet betekent dat je alleen hoeft te dragen.
- Wat kostbaar is, mag gedragen worden.
Bijbelse vindplaatsen
- Genesis 2:11-12 — de onyx wordt genoemd als een van de kostbare vondsten van Havilah.
- Exodus 25:7 — onyx wordt genoemd onder de materialen die voor de heilige dienst worden gebracht.
- Exodus 28:9-12 — twee onyxstenen dragen de namen van de zonen van Israël op de schouders van de hogepriester.
- Exodus 28:20 en 39:6-13 — onyx maakt deel uit van de edelstenen van de priesterlijke kleding.
- Exodus 35:9, 27— onyx wordt opnieuw genoemd bij de materialen voor de tabernakel.
- 1 Kronieken 29:2 — David verzamelt onder andere onyx voor het toekomstige tempelwerk.
- Job 28:16 — onyx wordt genoemd als een kostbare steen in het gedeelte over de waarde van wijsheid.
- Ezechiël 28:13 — onyx wordt genoemd in de opsomming van kostbare stenen in de beeldspraak rond Eden.